Qwirkle bordspel

Zes kleuren, zes vormen en verder geen speelbord, dobbelstenen of ingewikkelde kaarten. Toch kun je behoorlijk lang nadenken over één tegel, want bij Qwirkle draait bijna alles om slim aanleggen en het benutten van de rijen die al op tafel liggen.

De basis heb je meestal binnen een paar minuten door. Daarna merk je pas hoeveel keuzes het Qwirkle spel je geeft, vooral wanneer je probeert te scoren zonder een perfecte plek voor je tegenstander achter te laten.

EigenschapQwirkle
Spelers2 tot 4
LeeftijdVanaf 6 jaar
SpeelduurOngeveer 45 minuten
AuteurSusan McKinley Ross
Uitgever Nederlandse editie999 Games
TypeAbstract legspel
Speelmateriaal108 tegels

De huidige Nederlandse editie wordt door 999 Games aangegeven voor 2 tot 4 spelers vanaf 6 jaar, met een speelduur van ongeveer 45 minuten. Susan McKinley Ross ontwierp het spel, dat in 2011 bovendien de Spiel des Jahres won.

Wat is Qwirkle?

Op tafel ontstaat tijdens het spelen vanzelf een steeds groter patroon van gekleurde vormen. Je maakt rijen op basis van kleur óf vorm, waarbij dezelfde tegel nooit twee keer in één rij mag voorkomen.

Hoewel je regelmatig de term Qwirkle bordspel tegenkomt, zit er eigenlijk geen bord in de doos. De tegels vormen samen het speelveld, waardoor je alleen een redelijk grote vlakke tafel nodig hebt.

De huidige editie van 999 Games heeft nog een praktische verandering. In de gekleurde vormen staan extra markeringen, zodat kleuren ook aan hun symbool te herkennen zijn en het spel toegankelijker is voor spelers die kleuren moeilijk uit elkaar kunnen houden.

Hoe speel je Qwirkle?

Een goede zet kan één simpele tegel zijn, maar je kunt tijdens dezelfde beurt ook meerdere tegels kwijt. De belangrijkste regel om te onthouden is dat iedere rij één gezamenlijk kenmerk moet hebben: dezelfde kleur of dezelfde vorm.

Qwirkle voorbereiden

Doe alle 108 tegels in de zak en trek er zes. Je houdt je eigen tegels zo dat de anderen de voorkant niet kunnen zien en je begint iedere beurt normaal gesproken met zes tegels zolang er genoeg in de zak zitten.

Iedereen kijkt vervolgens hoeveel tegels met dezelfde kleur of dezelfde vorm hij kan combineren, zonder dubbele exemplaren. Degene met de langste geldige combinatie begint en legt die tegels als eerste rij op tafel.

Tegels aanleggen

Tijdens je beurt leg je één of meer tegels aan het bestaande patroon. Speel je meerdere tegels, dan moeten deze allemaal in dezelfde rij worden geplaatst en samen voldoen aan de regels voor kleur en vorm.

Een rij met dezelfde kleur moet uit verschillende vormen bestaan. Kies je juist voor dezelfde vorm, dan moet iedere tegel een andere kleur in die rij hebben. Twee volledig identieke tegels mogen dus nooit samen in dezelfde rij liggen.

Stel dat er een rode cirkel, rood vierkant en rode ster liggen. Je mag daar bijvoorbeeld nog een rode ruit bij leggen, omdat rood het gezamenlijke kenmerk van de rij blijft.

Ligt er daarentegen een rode cirkel naast een blauwe cirkel, dan kun je een groene cirkel toevoegen. Je bouwt dan verder op dezelfde vorm met verschillende kleuren.

Meerdere tegels in één beurt

Heb je verschillende geschikte tegels in je hand, dan hoef je niet altijd voor één tegel te kiezen. Je mag er meerdere spelen zolang alle nieuwe tegels bij dezelfde rij horen en de uiteindelijke lijnen geldig blijven.

Dat maakt het interessant om tegels even vast te houden voor een grotere beurt. Tegelijkertijd geef je iemand anders daarmee misschien de kans om jouw geplande plek te gebruiken, dus wachten is niet automatisch de beste keuze.

Geen goede tegel? Dan mag je ruilen

Soms past werkelijk niets lekker in het patroon. In plaats van aanleggen mag je dan tegels uit je hand omruilen, waarbij ruilen je volledige beurt kost en je die beurt geen punten scoort.

Je legt de gekozen tegels tijdelijk apart en trekt hetzelfde aantal nieuwe tegels uit de zak. Daarna gaan de ingeruilde exemplaren terug, zodat je niet meteen dezelfde tegel opnieuw trekt.

Punten tellen bij Qwirkle

Hier gaat het in de eerste partijen vaak mis. Je krijgt niet simpelweg één punt per neergelegde tegel, want je telt de volledige rij die je met je zet maakt of verlengt.

Leg je bijvoorbeeld een vierde tegel aan een bestaande rij van drie, dan levert die rij vier punten op. Raakt je nieuwe tegel tegelijkertijd een tweede geldige rij, dan tel je die tweede rij afzonderlijk mee.

Wanneer heb je een Qwirkle?

Iedere kleur komt voor met zes verschillende vormen en iedere vorm bestaat in zes kleuren. Maak je een complete geldige rij van zes, dan heb je een Qwirkle van twaalf punten: zes punten voor de tegels in de rij plus zes bonuspunten.

Dat is meteen de naamgever van het spel en vaak een belangrijk moment in de puntentelling. Toch is alleen jagen op zo’n rij riskant, omdat je tegenstander soms precies de ontbrekende tegel heeft.

Wanneer eindigt Qwirkle?

Op een gegeven moment is de zak leeg, maar de partij stopt dan nog niet direct. Je speelt verder met wat je voor je hebt totdat iemand zijn laatste tegel kan aanleggen.

Wie als eerste al zijn tegels kwijt is, krijgt zes extra punten en beëindigt daarmee het spel. Daarna vergelijk je de totaalscores en de hoogste score wint Qwirkle.

Tips om beter te spelen

Een Qwirkle van twaalf punten ziet er aantrekkelijk uit, maar de beste zet is soms een kleinere combinatie. Kijk daarom niet alleen naar wat je nu verdient, maar vooral naar welke mogelijkheden je na je beurt openlaat.

Let daarbij goed op rijen van vijf tegels. Als jij de zesde tegel niet hebt, kan het verstandig zijn om te voorkomen dat een tegenstander eenvoudig de Qwirkle afmaakt.

Probeer je nieuwe tegel ook op een kruispunt te plaatsen wanneer dat mogelijk is. Omdat een tegel in twee geldige rijen punten voor beide richtingen kan opleveren, kan één steen zo verrassend veel waard zijn.

Tot slot helpt het om te onthouden welke combinaties al vaak zijn verschenen. Van iedere unieke tegel zitten meerdere exemplaren in het spel, dus de tegels op tafel geven informatie over wat nog kan komen.

Qwirkle kaartspel of Qwirkle bordspel?

Zie je ergens Qwirkle Cards liggen, dan gaat het niet om het basisspel in een kleinere doos. Qwirkle Cards is een afzonderlijk kaartspel dat dezelfde zes kleuren en zes symbolen gebruikt, maar andere spelregels heeft.

Bij Qwirkle Cards probeer je complete series van zes kaarten te vormen en mag je bestaande series anders rangschikken. De Nederlandse versie is voor 2 tot 4 spelers vanaf 8 jaar en duurt volgens 999 Games ongeveer 20 minuten, waardoor het kaartspel duidelijk sneller speelt dan het gewone Qwirkle.

Zoek je dus specifiek naar het Qwirkle kaartspel, let dan op de naam Qwirkle Cards. Wil je het bekende spel met de dikke zwarte tegels spelen, dan heb je het oorspronkelijke Qwirkle legspel nodig.

Qwirkle of de Qwirkle Reiseditie?

Voor onderweg bestaat er ook een compactere uitvoering van het gewone spel. De Qwirkle Reiseditie gebruikt dezelfde basisregels als het originele spel, maar heeft kleinere tegels en een handige tas om het spel mee te nemen.

Dat is dus iets anders dan Qwirkle Cards. Bij de reiseditie speel je nog steeds met tegels en bouw je hetzelfde patroon op tafel, waardoor je geen nieuwe spelregels hoeft te leren als je Qwirkle al kent.

Conclusie

Qwirkle heeft weinig regels nodig om je telkens voor nieuwe keuzes te zetten. Vooral het combineren van kleuren en vormen en het scoren in meerdere richtingen tegelijk zorgt ervoor dat een eenvoudige beurt toch behoorlijk tactisch kan worden.

Je kunt het daardoor gemakkelijk met nieuwe spelers op tafel zetten zonder dat de eerste uitleg lang duurt. Wie na een paar partijen vooruit gaat kijken naar open rijen en mogelijke Qwirkles merkt dat er meer in het spel zit dan alleen passende tegels zoeken.

Veelgestelde vragen over Qwirkle

Hoeveel tegels krijg je bij Qwirkle?

Aan het begin trek je zes tegels uit de zak. Na een normale beurt vul je je voorraad weer aan tot maximaal zes tegels in je hand, zolang er nog genoeg tegels over zijn.

Hoeveel punten krijg je voor een Qwirkle?

Een complete rij met zes verschillende vormen van één kleur of zes verschillende kleuren van één vorm levert twaalf punten op. Daarvan zijn zes punten de Qwirkle-bonus boven op de zes punten voor de rij zelf.

Mag je twee dezelfde Qwirkle-tegels in een rij leggen?

Nee. Hoewel ieder type tegel meerdere keren in het spel voorkomt, mag dezelfde combinatie van kleur en vorm niet dubbel in één rij staan.

Is Qwirkle Cards hetzelfde als Qwirkle?

Nee, Qwirkle Cards gebruikt kaarten en heeft een ander spelverloop en een andere puntentelling. Het gewone Qwirkle wordt met tegels gespeeld, dus Qwirkle Cards is echt een apart spel en niet simpelweg een kaartversie met identieke regels.


Terug naar overzicht