• Geplaatst op 02 oktober 2026
• door Johanna Boers |
• Expertspelletjes

Terwijl de meeste dierentuinspellen het bij schattige diertjes en simpele bouwregels houden, gooit Ark Nova er natuurbeschermingsprojecten, verenigingswerk en 212 unieke dierentuinkaarten tegenaan. Toch groeide het spel binnen een paar jaar uit tot een vaste waarde in de top van BoardGameGeek.

Ark Nova in het kort

Hoe speel je Ark Nova

Elke speler bouwt op zijn eigen dierentuinbord verblijven, huisvest dieren en steunt natuurbeschermingsprojecten over de hele wereld. Elke beurt speel je een van je vijf actiekaarten: dieren, bouwen, kaarten, vereniging en sponsors. De positie van die kaart bepaalt hoe sterk de actie is. Na gebruik schuift de kaart terug naar plek één, de zwakste positie. Je andere kaarten schuiven dan een plek op en worden sterker.

Je hoeft kaarten dus niet apart te herstellen, want ze worden vanzelf sterker zolang je ze laat liggen. Dat levert een constante afweging op tussen nu een zwakke actie nemen of wachten op een krachtige beurt. Dieren, sponsors en natuurbeschermingsprojecten komen uit een gedeelde stapel van 212 dierentuinkaarten. Daarvan liggen er steeds zes open in de kaartenrij.

Het spel eindigt zodra bij een speler de markers voor aantrekkingskracht en natuurbeschermingspunten elkaar raken of passeren. Daarna krijgen de andere spelers nog één beurt. Je score is het verschil tussen beide markers, dus wie met zijn aantrekkingskracht het verst voorbij zijn natuurbeschermingsmarker komt, wint.

Het basisspel bevat acht dubbelzijdige dierentuinborden met tien plattegronden. Er zijn twee beginnersplattegronden, met op de achterkant acht gevorderde varianten. Zo proberen ervaren spelers na tientallen partijen nog nieuwe indelingen uit.

Tips om je eerste partij Ark Nova te winnen

Een sterke start in Ark Nova draait om twee dingen: je natuurbeschermingspunten niet verwaarlozen en je actiekaarten bewust timen. Nieuwe spelers verliezen vaak met een dierentuin vol dieren en veel aantrekkingskracht, omdat hun natuurbeschermingsmarker nauwelijks is opgeschoven. Deze vijf tips helpen je die valkuil te vermijden.

• Begin op plattegrond A:
  Het regelboek raadt plattegrond A aan voor je eerste partij, en dat advies is terecht. Deze kant van het dierentuinbord heeft een overzichtelijke indeling en royale bonussen. Zo leer je hoe bouwen, dieren en verenigingswerk samenhangen. De acht gevorderde plattegronden op de achterkant bewaar je beter tot je het spel een paar keer hebt gespeeld.
• Behandel natuurbescherming als je hoofddoel:
  Je score hangt af van hoe ver je aantrekkingskracht voorbij je natuurbeschermingsmarker komt, niet van je aantrekkingskracht alleen. Wie alleen dieren speelt, bouwt een indrukwekkende dierentuin maar laat de markers nooit kruisen. Plan daarom al in de eerste rondes een of twee natuurbeschermingsprojecten. Dan levert je verenigingsactie vanaf het begin punten op.
• Wacht op een sterke dierenactie:
  Een actiekaart wordt sterker naarmate hij verder naar rechts schuift, tot maximaal positie vijf. Met de dierenactie op plek vijf plaats je soms twee dieren tegelijk en verzilver je meerdere bonussen in één beurt. Gebruik de zwakkere tussenbeurten om verblijven te bouwen. Dan staat er ruimte klaar zodra die krachtige beurt eraan komt.
• Waardeer je verenigingskaart vroeg op:
  Elke actiekaart heeft een sterkere achterkant die je via bepaalde bonussen vrijspeelt. Veel ervaren spelers kiezen eerst voor de verenigingskaart, omdat je daarmee donaties kunt doen en extra natuurbeschermingspunten verdient. Die upgrade versnelt precies het spoor waar beginners het vaakst achterlopen. Je eindscore valt daardoor merkbaar hoger uit dan bij een willekeurige keuze.
• Houd de kaartenrij en je reputatie in de gaten:
  Je pakt kaarten uit de open rij alleen binnen bereik van je reputatie. Een lage reputatie beperkt je keuzes dus sterk. Investeer daarom op tijd in reputatie via universiteiten en sponsors. Kijk daarnaast naar wat je tegenstanders verzamelen. Een dier dat jouw project afmaakt, kun je ook bewust wegkapen voordat een ander het neemt.

Wat Ark Nova zo populair maakt

Ark Nova staat op nummer 2 van de BoardGameGeek-ranglijst en verzamelde een indrukwekkende reeks prijzen. Het won de Golden Geek voor zwaarste spel van 2021 en de Deutscher Spiele Preis 2022. In 2023 volgde de As d’Or Jeu de l’Année in de expertcategorie, een van de belangrijkste Franse bordspelprijzen. Daarmee hoort het bij de meest bekroonde expertspellen van de afgelopen jaren. Met 212 unieke dierentuinkaarten verloopt bovendien geen partij hetzelfde.

Wie liever alleen speelt, hoeft het spel niet aan de kant te leggen. De solomodus werkt zonder Automa-tegenstander. Je speelt tegen een rondeteller die elke ronde één actie minder toestaat. Je wint als je markers op tijd gekruist zijn.

Welke uitbreidingen zijn er voor Ark Nova?

Ark Nova heeft drie uitbreidingen die in het Nederlands verkrijgbaar zijn, plus een digitale versie. Waterwereld is de enige grote uitbreiding met nieuwe dieren en regels. De twee Dierentuinplattegrond-sets voegen alleen nieuwe borden toe. Ark Nova Digital brengt het spel naar pc en mobiel.

Waterwereld voegt aquaria en zeedieren toe

Waterwereld (2023), in het Engels Marine Worlds, is de eerste grote uitbreiding en verschijnt in het Nederlands bij White Goblin Games. Je bouwt aquaria die aan water moeten grenzen en vult ze met zeedieren. Ongeveer de helft daarvan zijn rifbewoners, die elkaars eigenschap activeren zodra je er een bijspeelt. De doos bevat 119 kaarten, waaronder 32 dieren, 24 sponsors en 40 actiekaarten. Waterwereld vervangt ook een deel van de kaarten uit het basisspel.

Dierentuinplattegrond set 1 en set 2 geven nieuwe indelingen

De Dierentuinplattegrond-sets breiden het aantal speelborden uit zonder nieuwe kaarten toe te voegen. Set 1 kwam eind 2022 uit en bevat twee dubbelzijdige borden, waaronder een geografische dierentuin en een dierenopvang met eigen spelregels. Set 2 (2024) bevat vijf nieuwe ontwerpen, met op alle vier de borden dezelfde toernooiplattegrond. De achterkanten tonen vier afwijkende indelingen, zoals een lagune en grotten. Samen met de tien plattegronden uit het basisspel verdubbel je daarmee bijna je keuze.

Ark Nova Digital maakt online spelen mogelijk

Wie Ark Nova wil leren zonder elke keer de doos op te zetten, kan sinds 2025 terecht bij Ark Nova Digital van Dire Wolf Digital. Deze cross-platformversie rekent alle puntentelling, kostenberekening en kaarteffecten automatisch voor je uit. Dat scheelt veel tijd bij een spel waarin een beurt soms vijf bonussen tegelijk activeert. Je kunt online tegen andere spelers spelen of eerst rustig oefenen. Dat verlaagt de drempel voor een eerste fysieke partij flink.

Is Ark Nova iets voor jou?

Dit is geen spel om er even tussendoor te spelen. Een partij kan oplopen tot twee en een half uur, en het regelboek zit vol uitzonderingen. Ark Nova vraagt dus om spelers die bewust kiezen voor een lange, denkintensieve avond.

Zoek je een rustiger tempo en een kortere speelduur, maar wel bouwen met de natuur als thema? Dan vind je in Harmonies een prettig alternatief van zo’n 30 tot 45 minuten. Wil je juist meer onderlinge competitie aan tafel, dan biedt het gebiedsspel Dewan een pittige maar compacte optie van ongeveer 40 minuten.

Waarom Ark Nova na tientallen partijen blijft boeien

Ark Nova bewijst dat een spel niet luchtig hoeft te zijn om aan te slaan bij een breed publiek van liefhebbers. De combinatie van 212 unieke dierentuinkaarten en tien plattegronden in de basisdoos zorgt voor veel variatie. Daar komt een oplopende spanning bij zodra de markers elkaar naderen. Dat maakt het een van de weinige echte expertspellen die na tientallen partijen nog niet uitgespeeld voelen.