• Geplaatst op 09 mei 2026
• door Daniël van der Linden |
• Blog en Denkspelletjes en Expertspelletjes

Je hebt net jouw laatste steenkoolmijn gebouwd op precies de juiste plek. Jouw netwerk loopt nu dwars door Birmingham, andere spelers kunnen er niet omheen. Dan zie je het: jouw tegenstander heeft diezelfde kolenmijn nodig om zijn eigen fabriek te activeren. Hij betaalt jou. Jij scoort punten. Jullie winnen allebei, maar jij net iets meer. Dat soort momenten maken Brass: Birmingham tot één van de meest bevredigende strategiespellen die je kunt spelen.

Wat is Brass: Birmingham?

Stel je voor: het is 1790 en jij bent een ondernemer in de West Midlands van Engeland. De Industriële Revolutie is in volle gang en jij wilt er alles uit halen. Brass: Birmingham is een economisch strategiespel voor 2 tot 4 spelers dat jou precies in die wereld plaatst, van de vroege kanaaltijd in 1770 tot het einde van het spoorwegtijdperk in 1870.

Je bouwt fabrieken, legt kanalen en spoorwegen aan en verhandelt katoen, aardewerk, goederen en bier. Maar het slimme zit hem in de onderlinge afhankelijkheid. Jij hebt de kolenmijnen van een andere speler nodig om jouw fabriek te bouwen, en diezelfde speler heeft jouw handelsnetwerk nodig om zijn producten te verkopen. Iedereen profiteert van elkaar, maar uiteindelijk wint maar één iemand.

Het spel kent twee tijdperken: eerst de kanaalera, daarna de spoorwegera. Aan het einde van de kanaalera worden alle gelegde kanalen van het bord gehaald. Alles begint opnieuw, maar jij begint met de kennis en de industrie die je in de eerste helft hebt opgebouwd. Die overgang voelt elke keer opnieuw als een tweede kans.

Zo werkt een beurt

Elke beurt kies jij twee acties. Je kunt bouwen, netwerken, ontwikkelen, verkopen, een lening nemen of verkennen, en die combinaties bepalen hoe jouw speelstijl eruitziet. Bouw jij eerst een netwerk en verover je daarna de markt? Of kies jij voor snelle verkoop en een stabiel inkomen?

Neem bouwen en netwerken als voorbeeld. Je betaalt grondstoffen voor een fabriek en legt daarna een kanaalverbinding naar een nieuwe stad. Klinkt simpel, maar elke verbinding die jij legt is ook een verbinding die jouw tegenstander kan gebruiken. En dat kost jou niets extra, maar het kan hem net genoeg voordeel geven om jou in te halen. Elke beslissing heeft gevolgen die je niet altijd meteen ziet.

Het inkomenssysteem maakt het er niet gemakkelijker op. Hoe meer jij bouwt en verkoopt, hoe meer jij elke ronde verdient. Maar neem jij een lening van £30, dan daalt jouw inkomen permanent. Die afweging tussen snel groeien en financieel stabiel blijven houdt de spanning hoog van de eerste tot de laatste beurt.

Waarom Brass: Birmingham zo bijzonder is

Veel zware strategiespellen voelen als een puzzel die je alleen oplost. Brass: Birmingham voelt anders. Je bent constant bezig met wat anderen doen, niet alleen met jouw eigen bord. Als jouw tegenstander net die ene brouwerij bouwt die jij nodig had, moet je jouw hele plan omgooien. Dat kan frustrerend zijn, maar het maakt elk potje levendig en onvoorspelbaar.

Wat ook helpt is de dynamische bordopstelling. De startposities van handelaren en grondstoffen veranderen per potje, waardoor geen twee sessies hetzelfde verlopen. Iemand die het spel al tien keer heeft gespeeld, zit in dezelfde onzekere positie als een nieuwe speler als het gaat om hoe het bord zich ontwikkelt.

De combinatie van drie nieuwe industrieën, brouwerijen, aardewerk en gefabriceerde goederen, tegenover het originele Brass: Lancashire, geeft het spel ook meer tactische variatie. Een brouwerij bouwen lijkt misschien niet spectaculair, maar bier is nodig om spoorwegen aan te leggen. Wie de biermarkt controleert, controleert indirect ook de groei van anderen.

De ontwerpers achter het spel

Martin Wallace, Gavan Brown en Matt Tolman ontwierpen Brass: Birmingham als een herontwerp van het originele Brass uit 2007. Martin Wallace is één van de meest gerespecteerde spelontwerpers ter wereld, ook bekend van Railways of the World, London en Ankh-Morpork. Birmingham is geen simpele heruitgave maar een compleet andere ervaring, met nieuwe mechanismen en een eigen identiteit.

De illustraties zijn gemaakt door Damien Mammoliti en Mr. Cuddington. Het spel ziet er niet alleen goed uit, de componenten voelen ook premium aan. De ijzeren speelgeldfiches, een zeldzaamheid bij bordspellen, geven het spel een gewicht en een luxe uitstraling die je meteen opvalt zodra je de doos opent.

Alleen of met anderen?

Brass: Birmingham werkt het beste met drie spelers, maar is ook sterk met twee of vier. Met drie spelers is het bord net druk genoeg om interessante beslissingen af te dwingen zonder dat je het gevoel hebt dat je op elkaars lip zit. Met vier spelers moet je elke beurt flexibeler zijn, want het bord vult zich snel.

Er is geen officiële solomodus, maar voor wie wil oefenen zijn er community-varianten beschikbaar online. Heb jij al ervaring met zwaardere strategiespellen zoals Terraforming Mars of Arkham Horror? Dan is Brass: Birmingham een logische en lonende volgende stap.

Prijzen en erkenning

Brass: Birmingham staat momenteel op #1 in de algemene ranglijst van BoardGameGeek, met een score van 8.6 op basis van meer dan 58.000 beoordelingen. Het is ook het hoogst gerangschikte strategiespel ooit op de site, en dat al meerdere jaren op rij.

Het spel won onder andere de 2018 Golden Geek Award voor beste strategiespel, de 2018 Meeples Choice Award en de 2018 Board Game Quest Award voor beste productiewaarden. Internationaal werd het ook genomineerd voor de Origins Award en de International Gamers Award. Kortom: dit is geen hype, dit is een spel dat de tand des tijds doorstaat.

De spelregels van Brass: Birmingham

Brass: Birmingham heeft een gewicht van 3.86 op 5 op BoardGameGeek, wat het een uitdagend spel maakt voor nieuwe spelers. De regels zelf zijn overzichtelijk en binnen een uur uitgelegd, maar de diepgang zit in de beslissingen die je tijdens het spel neemt. Plan jij jouw netwerk slim genoeg? Gebruik jij de grondstoffen van anderen op het juiste moment?

Na jouw eerste potje begrijp jij waarschijnlijk pas wat jij had moeten doen. Dat is geen probleem, dat is precies de reden waarom je meteen opnieuw wilt spelen. Wil jij de spelregels rustig nalezen voordat je begint? Download dan de spelregels van Brass: Birmingham in PDF en ontdek stap voor stap hoe het spel werkt.

Brass: Birmingham kopen of ook Lancashire spelen?

Ben jij klaar om jouw eigen industriële imperium te bouwen? Je kunt Brass: Birmingham kopen via jouw lokale spellenwinkel of online bestellen. Wil jij na een paar potjes ook de originele versie ontdekken? Brass: Lancashire is iets directer en harder in de interactie, en geliefd bij spelers die van een scherpere, meer confronterende ervaring houden.

Eén ding is zeker: zodra jij jouw eerste kanaal hebt gelegd en jouw eerste fabriek hebt verkocht, wil jij niet meer stoppen.