- Geplaatst op
- door sanne |
- Gezelschapsspelletjes en Uncategorized
Kubb is een buitenspel waarin twee teams met houten werpstokken elkaars blokken omgooien. Pas als alle blokken van de tegenstander om liggen, mag je op de koning in het midden mikken. Wie de koning te vroeg raakt, verliest direct.
Wat is het Kubb spel
Het Kubb spel is een werpspel uit Zweden. Het woord kubb betekent houten blok in het Gotlands dialect van het Zweeds. Volgens een populair verhaal werd het al in de middeleeuwen op het eiland Gotland gespeeld, maar daar is geen bewijs voor. In de jaren negentig kwamen de eerste sets in de winkel, en sindsdien is Kubb snel gegroeid. Sinds 1995 is er elk jaar een WK op Gotland en sinds 2004 een NK in Nederland.
| Spelers | Minimaal 2, in twee teams van maximaal 6 |
| Speelveld | 5 meter breed en 8 meter lang |
| Ondergrond | Meestal gras, maar ook zand, gravel of sneeuw |
| Speelduur | Van een kwartier tot een uur, afhankelijk van het niveau |
Wat is Kubb als je het kort samenvat? Een mix van precisie en tactiek. Je moet goed kunnen mikken, maar ook slim kiezen waar je omgegooide blokken neerlegt. Het Kubb spel is daardoor leuk voor jong en oud, en je speelt het in de tuin, op de camping of in het park.
Wat heb je nodig om Kubb te spelen
Een complete Kubb set bestaat uit vier soorten onderdelen. De maten hieronder zijn de officiële maten die op het WK en NK worden gebruikt.
| Onderdeel | Aantal | Afmetingen |
| Koning | 1 | 9 bij 9 cm en 30 cm hoog |
| Kubbs | 10 | 7 bij 7 cm en 15 cm hoog |
| Werpstokken | 6 | 30 cm lang, ongeveer 44 mm doorsnede |
| Markeerstokjes | 6 | 2 bij 2 cm en 30 cm lang |
Let bij het kopen op deze maten. Veel goedkope sets in de winkel zijn kleiner of lichter. Voor kinderen of een kleine tuin is dat juist handig, maar voor wie op toernooiniveau wil oefenen is een set met de officiële maten beter.
Hoe groot is een Kubb veld
Een Kubb veld is 5 meter breed en 8 meter lang. Met vier markeerstokjes zet je de hoeken uit en met twee stokjes de middellijn. De korte zijden heten de basislijnen. Op elke basislijn zet je vijf kubbs op ongeveer gelijke afstand van elkaar. De koning komt precies in het midden van het veld, op de middellijn.
Door deze opstelling verschilt de werpafstand per situatie. Dat maakt de tactiek van Kubb interessant.
| Situatie | Werpafstand |
| Werpen op de basiskubbs van de tegenstander | 8 meter |
| Werpen op de koning | 4 meter, altijd vanaf je eigen basislijn |
| Werpen op veldkubbs | Tussen 4 en 8 meter, afhankelijk van waar ze staan |
| Oplopen na een gemiste veldkubb | Tot aan de voorste staande veldkubb |
Speel je met kinderen of heb je weinig ruimte, dan mag het veld kleiner. Het mag ook groter, sommige spelers gebruiken 9 of 10 meter.
Hoe speel je Kubb stap voor stap
Hoe werkt Kubb? Je gooit om de beurt alle zes werpstokken, en wat je omgooit, gaat naar de andere kant van het veld. Deze Kubb spelregels volgen de officiële regels van het WK en NK.
1. Bepaal wie begint
De officiële Kubb regels zeggen niet wie begint. Vaak gooien beide teams tegelijk één werpstok vanaf hun basislijn richting de koning. Het team dat het dichtst bij de koning komt zonder hem om te gooien, kiest of het begint of welke speelhelft het neemt. Raakt een team de koning om, dan wint het andere team de toss.
2. Werp op de basiskubbs van de tegenstander
Team A staat met beide voeten achter de eigen basislijn en gooit alle zes werpstokken naar de kubbs op de basislijn van team B. Je werpt altijd onderhands, met de punt van de stok in de richting van de worp. Alle kubbs die om gaan, zijn klaar om terug het veld in te gaan. Missen kost niets extra, maar elke gemiste stok is een gemiste kans.
3. Gooi de omgevallen kubbs het veld in
Team B pakt de omgegooide kubbs en gooit ze vanaf de eigen basislijn in de speelhelft van team A. Deze kubbs heten vanaf nu veldkubbs. Team A zet ze overeind door ze naar voren of naar achteren te kantelen. Daarna is team B aan de beurt en gooit het zijn zes werpstokken.
4. Eerst de veldkubbs, dan de basiskubbs
Een team moet altijd eerst alle veldkubbs op de helft van de tegenstander omgooien. Pas daarna mag het op de basiskubbs mikken. Gooi je een basiskubb om terwijl er nog veldkubbs staan, dan zet je die gewoon weer op zijn plek. Hij telt dan nog steeds als basiskubb. Deze regel maakt slim neerleggen van veldkubbs belangrijk.
5. Loop op als de tegenstander een veldkubb mist
Lukt het een team niet om alle veldkubbs om te gooien, dan krijgt de tegenstander een voordeel. Die mag in de volgende beurt naar voren lopen tot een denkbeeldige lijn ter hoogte van de voorste staande veldkubb, en vanaf daar werpen. Kubbs het veld in gooien en op de koning mikken doe je wel altijd vanaf de oorspronkelijke basislijn.
6. Gooi de koning om en win
Heeft een team alle veldkubbs en alle basiskubbs van de tegenstander omgegooid, dan mag het met de overgebleven werpstokken op de koning gooien. Dat gebeurt altijd vanaf de eigen basislijn. Valt de koning om, dan wint dat team. Mis je, dan gaat het spel gewoon verder, totdat een team alle kubbs én de koning omgooit.
Welke regels gelden bij het werpen
Naast de stappen hierboven zijn er een paar vaste spelregels voor het werpen zelf. Hierover ontstaan de meeste discussies.
- Helikopteren is verboden, molenwieken mag:
Een werpstok mag niet horizontaal ronddraaien, dat heet helikopteren. Verticaal ronddraaien, molenwieken, is wel toegestaan. Kubbs gooi je ook onderhands, maar die mogen in alle richtingen draaien. - Een kubb is in als hij voor de helft in het veld staat:
Na het overeind zetten moet een kubb voor minstens 50 procent in de speelhelft staan. Ligt hij erbuiten, dan krijg je een tweede poging. Gaat ook die mis, dan zet de tegenstander de kubb waar hij wil. - Een strafkubb staat op afstand van de koning:
Mag de tegenstander een kubb plaatsen na twee foute worpen, dan moet die minstens één werpstoklengte van de koning en de markeerstokjes af staan. Verder is de plek vrij, en vaak kiest de tegenstander een lastige plek. - De koning te vroeg raken betekent direct verlies:
Gooit een team de koning om voordat alle kubbs van de tegenstander om liggen, dan verliest dat team meteen. Dat geldt voor werpstokken en kubbs allebei. Mik daarom niet te dicht langs de koning. - Een omgevallen kubb die weer overeind komt, telt als om:
Valt een kubb om en komt hij door een stuitering weer rechtop te staan, dan geldt hij toch als omgegooid. Kubbs mogen bij het vallen ook andere kubbs meenemen, zolang de volgorde van veld- en basiskubbs klopt.
Welke Kubb varianten zijn er voor beginners en kinderen
De officiële regels zijn soms pittig voor een eerste potje. Met een paar aanpassingen maak je Kubb toegankelijker, en zo speel je ook een korte versie.
- Maak het veld kleiner:
Met een korter veld raken kinderen en beginners de kubbs veel vaker. Speelt een volwassene tegen een kind, dan mag het kind ook een paar meter voor de basislijn gooien. Of je geeft de volwassene minder werpstokken. - Bouw torentjes van veldkubbs:
Zet geworpen kubbs meteen overeind. Raakt een nieuwe kubb een staande veldkubb, dan zet je ze op elkaar als torentje, met een maximum van drie hoog. Zo gooi je met één stok meerdere kubbs om. - Haal omgegooide veldkubbs uit het spel:
Wil je de spelregels Kubb in een korte versie spelen, laat dan veldkubbs die eenmaal zijn omgegooid de rest van het spel weg. Er doen steeds minder kubbs mee, dus een potje duurt veel korter. - Geef de tegenstander een laatste kans:
Mist het ene team de koning, dan mag het andere team direct ook één keer op de koning gooien vanaf de eigen basislijn. Zo kan een team dat bijna verloren lijkt, alsnog winnen. Dat houdt het spannend tot de laatste worp.
Wat is Nummer Kubb
Nummer Kubb, ook verkocht als Number Kubb, is een ander spel dat alleen de naam en het houten materiaal met Kubb deelt. Je speelt met twaalf genummerde blokken en één werpstok. Raak je één blok, dan krijg je het getal dat erop staat. Raak je er meerdere, dan krijg je één punt per omgevallen blok.
Volgens de Nummer Kubb spelregels wint wie als eerste precies 50 punten haalt. Kom je erover, dan zak je terug naar 25 punten. Het spel lijkt sterk op het Finse Mölkky. De meeste sets zijn bedoeld voor 2 tot 8 spelers vanaf 6 jaar. Omdat de blokken dicht bij elkaar staan, heb je minder ruimte nodig dan voor gewoon Kubb.
Wanneer speel je Kubb het best
Kubb is een typisch zomerspel, maar je kunt het het hele jaar spelen. Een droog grasveld werkt het best, en in de herfst of zelfs in de sneeuw is het een leuke uitdaging. De set is licht genoeg om mee te nemen op vakantie, en daarom past hij goed tussen de reisspellen voor op vakantie. Ben je met een grote groep en wil je na het buitenspelen naar binnen, probeer dan Weerwolven. Voor een griezelige versie kun je de koning met Halloween vervangen door een pompoen, zoals in onze Halloween spelletjes.